Ngày 28/12, tại xã Vân Đình (Hà Nội), Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Đảng ủy, UBND xã Vân Đình tổ chức tọa đàm “Giải pháp phát triển điểm đến du lịch gắn với công nghiệp văn hóa trên địa bàn xã Vân Đình, Hà Nội” nhằm mục đích khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế của địa phương để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Chương trình có sự tham dự của đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Cục Di sản văn hóa, cùng đại diện các doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo, cơ quan truyền thông.
Đây là hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả công tác phát triển du lịch gắn với công nghiệp văn hóa và phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp xanh, bền vững, trên địa bàn Thủ đô. Trên cơ sở đó từng bước đầu tư, hoàn thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, xây dựng điểm đến du lịch chất lượng cao, tiêu biểu của Hà Nội nói chung và của xã Vân Đình nói riêng. Qua đó, hỗ trợ các điểm du lịch trên địa bàn xã Vân Đình kết nối với các doanh nghiệp lữ hành để xây dựng các gói sản phẩm du lịch nhằm thu hút khách du lịch.
Tại chương trình, đoàn đã khảo sát tour “Đánh thức” tại xã Vân Đình với các trải nghiệm: “Sớm Vân Đình”, thưởng thức quà sáng cùng người dân địa phương với nhiều lựa chọn như bánh cuốn chả, canh cá rô đồng, bún riêu cua Vân Đình, cháo lòng Trấn Thị; trải nghiệm “Mây tụ”, ngắm Vân Đình từ trên cao, thưởng trà Trấn Thị – đặc sản trà được sản xuất, chế biến thủ công từ vùng nguyên liệu tại chỗ; trải nghiệm “Xóm bưởi chào đón”, tham quan đền Thành Vật, đạp xe tham quan vườn bưởi, nghe Chèo làng chài… Đoàn cũng được nghe địa phương giới thiệu tiềm năng, thực trạng và định hướng phát triển du lịch trên địa bàn xã Vân Đình.
Tọa đàm “Giải pháp phát triển điểm đến du lịch gắn với công nghiệp văn hóa trên địa bàn xã Vân Đình, Hà Nội”.
Đặc biệt, tại buổi tọa đàm “Giải pháp phát triển điểm đến du lịch gắn với công nghiệp văn hóa trên địa bàn xã Vân Đình”, đoàn đã nghe các chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ, giới thiệu giá trị ẩm thực Vân Đình; khai thác yếu tố văn hóa trong xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa tại Vân Đình; phát triển điểm đến du lịch Vân Đình gắn với công nghiệp văn hóa từ giá trị ẩm thực truyền thống; vai trò của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch, bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với công nghiệp văn hóa tại xã Vân Đình; gợi ý giải pháp phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp nông thôn từ không gian làng quê và nông nghiệp xã Vân Đình; kết nối doanh nghiệp lữ hành trong xây dựng tour chuyên đề “Đánh thức Vân Đình”.
Ông Nguyễn Viết Cường – Phó Cục trưởng Cục Di sản đánh giá: “Tiềm năng về di sản văn hoá, di tích, ẩm thực của Vân Đình được bảo tồn rất tốt từ nhiều năm qua. Mới đây, Hà Nội có nhiều di sản văn hoá phi vật thể là ẩm thực đã được vinh danh như: chả cá Lã Vọng, mâm cỗ Bát Tràng truyền thống… Danh hiệu này chính là cơ hội để quảng bá, đồng thời đánh thức tiềm năng sẵn có của địa phương, vì thế Vân Đình nên nghiên cứu để kiểm kê các di sản, tiến tới lập hồ sơ để đề nghị ghi danh trong nước cũng như quốc tế.
Ông cũng hiến kế để Vân Đình tạo ra điểm đến hấp dẫn: “Khu Di tích quốc gia chùa Hương hiện nay thu hút lượng khách rất lớn (năm 2025 dự tính có khoảng 2 triệu lượt khách), sắp tới đây con đường Cenco 5 hình thành sẽ rất thuận lợi trong phát triển du lịch, kết nối văn hoá. Chúng ta hoàn toàn có thể kết nối với các địa điểm lân cận, đặc biệt là trục du lịch tâm linh chùa Hương (Hà Nội) – Tam Chúc (Ninh Bình); hay với Vân Long (Ninh Bình) – Đồng Tâm của Hoà Bình cũ (nay là Phú Thọ) là những khu vực du lịch phát triển. Thay vì chỉ đi 1 ngày như trước đây thì việc hình thành chuỗi, tuyến tour sẽ thu hút khách tham quan, trải nghiệm 2-3 ngày. Khi đó, Vân Đình hoàn toàn có thể trở thành điểm du lịch ẩm thực vì chúng ta vốn rất nổi tiếng với vịt cỏ Vân Đình và ẩm thực từ vịt. Cùng với đó là ghi danh cũng như nhận diện giá trị của di sản văn hoá phi vật thể như vinh danh làng nghề để làm du lịch trải nghiệm nông thôn”.
Ông Trần Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội phát biểu tại chương trình
Đánh giá về thế mạnh của Vân Đình, ông Trần Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, trong tổng thể không gian phát triển du lịch Thủ đô, khu vực phía Nam Hà Nội nói chung và xã Vân Đình nói riêng có vị trí rất quan trọng. Đây là vùng đất giàu truyền thống lịch sử văn hóa, có hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, cảnh quan nông nghiệp – làng quê còn lưu giữ những nét đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Cùng với đó là những giá trị ẩm thực nổi tiếng đã trở thành thương hiệu, tiêu biểu là vịt cỏ Vân Đình. Những yếu tố này đã tạo nên nền tảng thuận lợi để xã Vân Đình từng bước hình thành điểm đến du lịch văn hóa – trải nghiệm – ẩm thực gắn với phát triển công nghiệp văn hóa.
Ông Trần Trung Hiếu đồng thời đề nghị UBND xã Vân Đình tiếp tục rà soát, hệ thống hóa các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể làm cơ sở xây dựng câu chuyện điểm đến và định vị sản phẩm. Chủ động phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội và các đơn vị liên quan trong việc lựa chọn, xây dựng thí điểm một số mô hình sản phẩm du lịch tiêu biểu trải nghiệm văn hóa di sản; du lịch ẩm thực; du lịch trải nghiệm nông nghiệp gắn với các sản phẩm đặc trưng. Tổ chức không gian điểm đến, từng bước hình thành các điểm dừng chân, không gian trải nghiệm, không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm văn hóa – sáng tạo phục vụ khách du lịch. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về vai trò của du lịch gắn với công nghiệp văn hóa; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng làm du lịch cho cộng đồng, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong bảo tồn và khai thác giá trị di sản.
Ông Trần Trung Hiếu cũng đề nghị các doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và cộng đồng địa phương để cùng tham gia xây dựng, hoàn thiện các sản phẩm, tour du lịch phù hợp với đặc thù của Vân Đình, bảo đảm tính trải nghiệm, tính văn hóa và tính bền vững. Tăng cường kết nối, đưa Vân Đình vào các chương trình, tuyến du lịch khu vực phía Nam Hà Nội; tiếp tục hoàn thiện, khai thác hiệu quả các tour chuyên đề, trong đó có tour “Đánh thức Vân Đình”, từng bước hình thành sản phẩm có khả năng tổ chức thường xuyên. “Sở Du lịch Hà Nội cam kết tiếp tục đồng hành cùng UBND xã Vân Đình và các doanh nghiệp du lịch trong công tác tư vấn định hướng, kết nối thị trường, quảng bá xúc tiến và đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp, góp phần đưa Vân Đình từng bước trở thành điểm đến du lịch gắn với công nghiệp văn hóa có bản sắc, có sức hấp dẫn và phát triển bền vững” – ông Trần Trung Hiếu nhấn mạnh.
Bà Bùi Thị Thu Hiền – Thành ủy viên – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vân Đình cho biết, xã đã lên kế hoạch để triển khai đồng bộ hàng loạt các giải pháp thu hút du lịch.
Nói về những định hướng phát triển du lịch thời gian tới, bà Bùi Thị Thu Hiền – Thành ủy viên – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vân Đình cho biết: Để thu hút du lịch về với Vân Đình, xã đã lên kế hoạch để triển khai đồng bộ hàng loạt các giải pháp. Trước mắt, để đón lượng khách vào Tết dương lịch năm nay (từ 31/12 đến 4/1) xã sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hoá, tạo cảnh quan môi trường xanh sạch đẹp, thực hiện con đường ánh sáng, thiết kế con đường hoa trên đê Sông Công, Đồng Tiến, phát động chương trình Tết trồng cây… làm sao để vừa sinh động vừa mang nét đặc trưng riêng của Vân Đình. Tiến tới sẽ có sự kiện hàng tuần như phố đi bộ của phường Hoàn Kiếm. Cùng với đó, xã cũng lên kế hoạch để đón lượng khách dịp lễ hội đầu năm, đặc biệt là lượng khách đến chùa Hương.
Xóm bưởi sẽ trở thành nơi kết hợp làm du lịch cộng đồng.
Về du lịch trải nghiệm cộng đồng, xã sẽ có quỹ đất để doanh nghiệp thực hiện mô hình trải nghiệm du lịch, thiết kế mỗi thôn có một sản phẩm OCOP, vừa cung cấp cho thương lái, vừa biết thành mô hình trải nghiệm cho khách ngay tại vườn. Ẩm thực được đánh giá là thế mạnh nên việc đa dạng sản phẩm cũng chính là mục tiêu trọng điểm của công nghiệp văn hoá. Bên cạnh cách món ăn truyền thống từ vịt, các hộ đã phát triển thêm món chả vịt, vịt xông khói… Bà Hiền cũng cho biết, sẽ sớm lập hồ sơ để vinh danh các đặc sản này là sản phẩm văn hoá phi vật thể, như mâm cỗ của Bát Tràng. “Có danh hiệu sẽ thuận lợi hơn cho chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Cùng với đánh thức Vân Đình sẽ là đánh thức từ tư duy của công tác quản lý”, bà Hiền nói.
Bưởi sẽ không chỉ là sản phẩm để bán mà còn thu hút du lịch.
Ngoài ra, các đại biểu cũng cho rằng hoạt động du lịch trên địa bàn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, chưa hình thành các tuyến, điểm du lịch cụ thể; chưa có sản phẩm du lịch đặc thù được xây dựng bài bản và khai thác thường xuyên.
Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch còn hạn chế, đặc biệt là hệ thống dịch vụ lưu trú, nhà hàng, điểm dừng chân, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng và các tiện ích hỗ trợ khách du lịch chưa hình thành. Việc kết nối hạ tầng giữa các điểm chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc tổ chức các tour, tuyến du lịch.
Một số sản phẩm nông nghiệp thương hiệu OCOP có khả năng phát triển thành sản phẩm du lịch như: Chè ướp gạo sen (Nguyễn Xá), Bưởi Vietgap (Thành Vật), Dưa nhà lưới (Vĩnh Thượng), gạo J02 (Ngọc Động)… chưa được đầu tư xây dựng thành sản phẩm du lịch hoàn chỉnh, thiếu sự liên kết giữa sản xuất – trải nghiệm – tiêu thụ, nên hiệu quả khai thác phục vụ du lịch còn thấp.
Những kết quả và ý kiến thu nhận được từ chương trình tọa đàm là cơ sở quan trọng cho việc phối hợp triển khai trong thời gian tới, nhằm đưa Vân Đình trở thành điểm sáng về công nghiệp văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững của khu vực phía Nam Thủ đô.
Du lịch Vân Đình được kỳ vọng sẽ có bước phát triển rõ nét, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội của địa phương nói riêng và Thủ đô Hà Nội nói chung.
Hồng Thanh
