Tại Hà Nội ngày 16/10 đã diễn ra hội thảo “Chủ động bảo vệ sức khỏe phụ nữ – Cập nhật chẩn đoán và điều trị bệnh lý tuyến vú – tuyến giáp” do Bệnh viện Đa khoa Hà Nội phối hợp cùng Tạp chí Gia đình Việt Nam tổ chức. Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp phụ nữ hiểu rõ hơn về sức khỏe của mình và chủ động tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp.
Các bác sĩ, chuyên gia chia sẻ tại sự kiện. Từ trái qua: ThS.BS Lê Văn Vũ, BSCKII Đỗ Đức Linh, BSCKII Trần Thị Hợp, ThS.BS di truyền Vũ Hồng Bảo Nguyên
Với thông điệp “Chủ động sức khỏe, trọn vẹn yêu thương”, bằng việc đối thoại trực tiếp với các bác sĩ, người tham dự được chia sẻ những băn khoăn và tiếp nhận thông tin chuyên môn một cách rõ ràng, dễ hiểu.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Phương, Giám đốc Trung tâm Hiếm muộn và y học giới tính Hà Nội (Bệnh viện đa khoa Hà Nội) chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn góp phần truyền thông nhằm thay đổi tư duy nhận thức cho các chị em phụ nữ trong việc chủ động khám sức khỏe, đặc biệt với các nhóm bệnh như tuyến vú, tuyến giáp. Bởi nếu được thăm khám, kiểm soát sớm, chăm sóc sức khỏe chủ động thì chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh những trường hợp không may xảy ra”.
BSCKII Trần Thị Hợp, Cố vấn chuyên môn Trung tâm Vú HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết, ung thư vú và ung thư tuyến giáp là hai căn bệnh hàng đầu phụ nữ cần hiểu rõ về bệnh, nhạy bén với các thay đổi của cơ thể để thăm khám kịp thời chính là chìa khóa giúp chẩn đoán và điều trị hiệu quả.
Theo bác sĩ Hợp, nguy cơ ung thư vú liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có nội tiết, tiền sử sinh sản, tiền sử xạ trị vùng ngực và tiền sử gia đình. Những phụ nữ có kinh sớm, mãn kinh muộn hoặc chưa từng mang thai cần được đánh giá nguy cơ phù hợp. Người có mẹ, chị hoặc em gái mắc ung thư vú nên thông báo với bác sĩ để được tư vấn kế hoạch theo dõi.
Việc thấu hiểu những đặc điểm thể chất bình thường là chìa khóa giúp phụ nữ sớm nhận ra các biến đổi tại vùng ngực. Việc tự khám có thể thực hiện bằng cách quan sát sự cân đối, màu sắc và hình dạng vú trước gương (ở tư thế buông lỏng và giơ cao tay), kết hợp sờ nắn nhẹ nhàng vùng vú, nách để tìm khối u.
Các triệu chứng lâm sàng cần đặc biệt lưu ý và đi khám sớm gồm có: xuất hiện khối u ở vú/nách; núm vú bị co kéo, tụt vào trong hoặc tiết dịch bất thường (nhất là dịch máu); da vú bị nhăn, lõm, dày lên hoặc sần vỏ cam; vú bị thay đổi kích thước và sưng đỏ kéo dài. Dù vậy, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng các biểu hiện này chỉ mang tính chất cảnh báo, không đủ để tự chẩn đoán mắc ung thư hay tự xác định giai đoạn phát triển của bệnh.
Về tuyến giáp, bác sĩ Hợp đưa ra những dấu hiệu ở vùng cổ cần đi khám gồm xuất hiện khối hoặc nhân, sờ thấy hạch, nuốt vướng, nuốt khó, cảm giác chèn ép hoặc khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân. Khàn tiếng có nhiều nguyên nhân; trong bệnh lý tuyến giáp, triệu chứng này cần được đánh giá kỹ nhưng không tự khẳng định bệnh đã ở giai đoạn muộn.
“Mỗi người có thể quan sát vùng cổ trước gương, hơi ngửa đầu và nuốt một ngụm nước để nhận biết khối lồi hoặc sự mất cân đối. Đôi khi, thay đổi ở vùng cổ được người đối diện nhận ra trước. Cách quan sát này chỉ giúp phát hiện một số bất thường bên ngoài, không xác định được tổn thương lành hay ác tính. Việc kiểm tra tuyến giáp cần dựa trên triệu chứng, yếu tố nguy cơ và kết quả thăm khám. Người có nhân tuyến giáp có thể được chỉ định siêu âm, xét nghiệm chức năng tuyến giáp hoặc chọc hút tế bào bằng kim nhỏ khi cần. Không phải mọi nhân đều cần chọc hút hoặc phẫu thuật”, bác sĩ Hợp chia sẻ.
BSCKII Đỗ Đức Linh, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội chia sẻ tại hội thảo
Theo BSCKII Đỗ Đức Linh, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Can thiệp (Bệnh viện Đa khoa Hà Nội), đối với các tổn thương u vú lành tính, phương pháp sinh thiết có hỗ trợ hút chân không có thể vừa giúp lấy mẫu chẩn đoán, vừa loại bỏ tổn thương trong những trường hợp phù hợp. Trong phần số liệu tại Bệnh viện Bạch Mai được trình bày, độ chính xác của việc lấy u đạt 99,4% trên nhóm khoảng 129 bệnh nhân.
“Hiện nay, kỹ thuật này đã được triển khai tại nhiều cơ sở y tế, trong đó có bệnh viện Bạch Mai và Từ Dũ. Tại bệnh viện của chúng tôi, đây cũng là kỹ thuật được thực hiện thường quy. Bên cạnh đó, chúng tôi triển khai các can thiệp như chọc hút, dẫn lưu. Những phương pháp phá hủy u qua da bằng sóng cao tần, vi sóng hoặc áp lạnh cũng đang được quan tâm và phát triển. Điểm chung của các phương pháp này là hướng tới giảm mức độ xâm lấn và bảo tồn mô tuyến vú. Tuy nhiên, điều quan trọng trước tiên là lựa chọn đúng tổn thương, đúng chỉ định để bảo đảm tính an toàn và hiệu quả”, bác sĩ Linh nói.
Với bệnh lý tuyến giáp, các kỹ thuật ít xâm lấn cũng ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Việc lựa chọn theo dõi, can thiệp qua da hay phẫu thuật phụ thuộc vào bản chất tổn thương, triệu chứng và nguy cơ ung thư của từng người bệnh.
Những nhân tuyến giáp lành tính, không gây triệu chứng hoặc có nguy cơ rất thấp có thể được theo dõi mà chưa cần can thiệp. Với tổn thương dạng nang phù hợp, bác sĩ có thể tiêm cồn dưới hướng dẫn siêu âm. Đây là thủ thuật tương đối nhẹ nhàng, người bệnh thường có thể về trong ngày sau khi được theo dõi và đánh giá ổn định.
Các phương pháp đốt nhiệt như sóng cao tần, vi sóng hoặc laser có thể giúp giảm kích thước nhân, đồng thời bảo tồn phần mô tuyến giáp lành. Ưu điểm là hạn chế sẹo và giảm nguy cơ phải sử dụng hormone thay thế do mất mô tuyến giáp. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được đánh giá chức năng tuyến giáp và theo dõi theo chỉ định. Phẫu thuật vẫn có vai trò trong những trường hợp phù hợp.
“Hiện nay, việc ứng dụng các kỹ thuật ít xâm lấn trong bệnh lý tuyến giáp đã được đề cập trong các đồng thuận chuyên gia và hướng dẫn chuyên môn. Khi lựa chọn phương pháp, chúng tôi vẫn phải dựa trên chỉ định cụ thể, đặc điểm tổn thương và nhu cầu của từng người bệnh”, bác sĩ Linh chia sẻ.
Thạc sĩ, bác sĩ Lê Văn Vũ, Chuyên gia Ung bướu – Phẫu thuật tuyến vú và tái tạo vú Trung tâm Vú HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, giới thiệu các hướng điều trị ung thư vú hiện đại.
Chia sẻ về chuyên đề điều trị hiệu quả một số bệnh lý nguy hiểm”, Thạc sĩ, bác sĩ Lê Văn Vũ, Chuyên gia Ung bướu – Phẫu thuật tuyến vú và tái tạo vú Trung tâm Vú HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, giới thiệu các hướng điều trị ung thư vú hiện đại. Theo đó, phẫu thuật bảo tồn cắt bỏ phần mô mang khối u và giữ lại phần lớn tuyến vú ở người bệnh phù hợp. Với trường hợp cần cắt toàn bộ tuyến vú, tái tạo có thể được cân nhắc ngay trong cuộc mổ hoặc ở thời điểm sau.
Sinh thiết hạch gác khảo sát những hạch đầu tiên có khả năng tiếp nhận tế bào ung thư từ khối u. Ở trường hợp đủ điều kiện, kỹ thuật này giúp đánh giá tình trạng hạch và có thể hạn chế nạo vét hạch nách rộng, qua đó giảm nguy cơ biến chứng như phù bạch huyết ở tay.
Điều trị toàn thân được lựa chọn theo giai đoạn và đặc điểm sinh học của khối u. Hóa trị sử dụng thuốc tác động lên tế bào ung thư. Điều trị nội tiết dành cho khối u có thụ thể nội tiết ER/PR dương tính; điều trị nhắm trúng đích tác động vào đặc điểm phân tử như HER2; điều trị miễn dịch được cân nhắc cho một số nhóm bệnh nhân phù hợp.
Xạ trị thường được phối hợp sau phẫu thuật bảo tồn để giảm nguy cơ tái phát tại chỗ. Hội chẩn đa chuyên khoa giữa phẫu thuật, ung bướu nội khoa, xạ trị, giải phẫu bệnh và chẩn đoán hình ảnh giúp xây dựng phác đồ cá thể hóa. Mục tiêu là kiểm soát bệnh, đồng thời quan tâm hình thể, tâm lý và chất lượng sống.
Thông điệp “Chủ động sức khỏe, trọn vẹn yêu thương” của hội thảo cũng gợi mở về trách nhiệm đồng hành của gia đình và cộng đồng trong việc chia sẻ công việc, lắng nghe, tạo điều kiện để phụ nữ được thăm khám và hỗ trợ trong chăm sóc y tế. Qua đó, góp phần xây dựng nhận thức đúng về chăm sóc sức khỏe phụ nữ, kết nối kiến thức chuyên môn với sự thấu hiểu và sẻ chia trong cuộc sống hằng ngày.
H Nga
