Chiều 30/9, Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp Khoa Viết văn, Báo chí – Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức chương trình “Gặp gỡ tác giả văn học trẻ đương đại và giới thiệu Giải thưởng Văn học Kim Đồng”.
Chương trình có sự góp mặt của nhà văn Phạm Thu Hà, nhà văn Nhật Phi và Tiến sỹ Mai Anh Tuấn. Theo các khách mời, mỗi thế hệ có một câu chuyện của riêng mình. Các nhà văn trẻ hiện nay dễ dàng tiếp cận kho tri thức rộng lớn, tiếp xúc với văn học thế giới ở thời gian thực, sống cùng internet, mạng xã hội và các nền tảng nội dung số. Trải nghiệm rộng hơn, nhưng đó có phải là lý do khiến nhiều người trong số họ hoang mang lạc lối? Người trẻ đang quan tâm đến những đề tài nào? Liệu có thể sống được bằng nghề viết văn? Làm thế nào để một tác giả trẻ vừa xây dựng được cái tôi sáng tạo, vừa chạm tới độc giả? 
Các tác giả văn học trẻ chia sẻ tại chương trình.
Tại buổi giao lưu, các tác giả đã trao đổi những câu chuyện “bếp núc” phía sau tác phẩm: Từ khoảnh khắc xuất hiện ý tưởng, quá trình tích lũy vốn sống, quan sát, đọc, viết và sửa bản thảo đến khi tác phẩm hoàn thiện và tìm được con đường đến với độc giả.
Theo nhà văn Phạm Thu Hà, thách thức lớn của những người cầm bút hiện nay là nhu cầu giải trí của mọi người đã thay đổi, họ có thể dành hàng giờ xem video ngắn chứ không phải đọc sách.
Cùng quan điểm đó Tiến sỹ Mai Anh Tuấn, Khoa Viết văn và Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng công chúng đang bị phân tán sự chú ý trong không gian số hay nói cách khác là bị hút vào nội dung giải trí số. Văn học đang bị cạnh tranh và lép vế so với các sản phẩm nghe nhìn khác.
Chia sẻ giải pháp, nhà văn Phạm Thu Hà cho rằng các tác giả trẻ có thể chuyển một phần tác phẩm của mình lên mạng, thể hiện thông qua định dạng phim ngắn, podcast, hoạt hình… thay vì dạng văn bản thông thường.
“Trong bối cảnh hiện nay, các nhà văn trẻ không nên giới hạn bản thân. Mình vẫn làm công việc của mình là kể chuyện nhưng cần thích nghi với thời đại, dùng AI để tiếp cận độc giả. Đó cũng là xu thế phổ biến của văn học thế giới,” nhà văn Phạm Thu Hà chia sẻ.
Nhà văn Nhật Phi cho rằng không ít người có tài kể chuyện, nhưng với họ chỉ là văn nói mà không thể nào trở thành văn viết, vì họ thiếu kỹ năng viết. Vì thế, nếu việc dạy văn trong nhà trường được cải cách hiệu quả, ít nhất cũng làm được cho số đông học sinh biết diễn đạt thành văn những gì mà các em cần nói với xã hội.
Nhân dịp này, Nhà xuất bản Kim Đồng tiếp tục phát động Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ hai (2025-2027), mở rộng đối tượng độc giả từ thiếu nhi sang cả thanh niên, với tổng giá trị giải thưởng lên tới 720 triệu đồng.
Nếu ở lần đầu, giải thưởng tập trung vào các tác phẩm viết cho thiếu nhi, mùa giải thứ hai được mở rộng với hai hệ thống giải: Giải thưởng Văn học Kim Đồng dành cho tác phẩm xuất sắc viết cho thiếu nhi và Giải thưởng Văn học Kim Đồng dành cho tác phẩm xuất sắc viết cho người trẻ.
Một số tác phẩm giành Giải thưởng văn học Kim Đồng lần thứ nhất.
Được tổ chức lần đầu từ năm 2023, Giải thưởng Văn học Kim Đồng đã trao 11 giải thưởng và góp phần đưa hơn 50 cuốn sách đến với bạn đọc.
Bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng cho biết, Giải thưởng Văn học Kim Đồng mong muốn tìm kiếm những tác phẩm có chất lượng dành cho thiếu nhi và bạn đọc trẻ Việt Nam. Nhà xuất bản hướng tới việc phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ viết trẻ, khuyến khích họ mạnh dạn kể câu chuyện thế hệ mình, tạo môi trường để họ thử sức, rèn luyện, trưởng thành và tiến xa hơn trên con đường sáng tác. “Nhà xuất bản Kim Đồng sang năm sẽ bước sang tuổi 70. Trong hành trình 70 năm qua, mảng sách Văn học luôn được coi là mảng sách hồn cốt và có rất nhiều cuộc thi đã được tổ chức. Qua mỗi cuộc thi như vậy chúng tôi cũng đã tìm ra được nhiều viên ngọc sáng cho văn học thiếu nhi. Gần đây nhất là giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất đã có được nhiều kết quả rất tốt đẹp.”
Theo TS. Mai Anh Tuấn – Trưởng bộ môn Viết văn, Khoa Viết văn và Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, giải thưởng văn học này tạo cơ hội để những người đang học và theo đuổi sáng tác văn học thể hiện năng lực, đồng thời kết nối người viết, tác phẩm, nhà xuất bản và bạn đọc.
“Tôi nghĩ đây là một giải thưởng rất quan trọng, có khả năng kích thích, gợi mở cho những sinh viên ngành sáng tác văn học tìm ra cơ hội thể hiện năng lực sáng tác của mình. Và tôi tin là trong tương lai gần, những tác giả tham gia, đạt giải thưởng này sẽ trở thành những cây bút xuất sắc trong tương lai góp phần vào phát triển văn học thiếu nhi của cả nước.” – TS Mai Anh Tuấn chia sẻ.
Các tác phẩm tham dự Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ hai được tiếp nhận đến hết ngày 31/12/2026. Lễ tổng kết Cuộc vận động sáng tác cho thanh thiếu nhi 2025-2027 và trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 6/2027, nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Nhà xuất bản Kim Đồng.
H Nga
